دلدار من

بیا بیا دلدار من دلدار من / درآ درآ در کار من در کار من

تویی تویی گلزار من گلزار من / بگو بگو اسرار من اسرار من

بیا بیا درویش من درویش من / مرو مرو از پیش من از پیش من

تویی تویی هم کیش من هم کیش من / تویی تویی هم خویش من هم خویش من

هر جا روم با من روی با من روی / هر منزلی محرم شوی محرم شوی

روز و شبم مونس تویی مونس تویی / دام مرا خوش آهویی خوش آهویی

ای شمع من بس روشنی بس روشنی / در خانه‌ام چون روزنی چون روزنی

تیر بلا چون دررسد چون دررسد / هم اسپری هم جوشنی هم جوشنی

صبر مرا برهم زدی برهم زدی / عقل مرا رهزن شدی رهزن شدی

دل را کجا پنهان کنم / در دلبری تو بی‌حدی تو بی‌حدی

ای فخر من سلطان من سلطان من / فرمان ده و خاقان من خاقان من

چون سوی من میلی کنی میلی کنی / روشن شود چشمان من چشمان من

هر جا تویی جنت بود جنت بود / هر جا روی رحمت بود رحمت بود

چون سایه‌ها در چاشتگه / فتح و ظفر پیشت دود پیشت دود

فضل خدا همراه تو همراه تو / امن و امان خرگاه تو خرگاه تو

بخشایش و حفظ خدا حفظ خدا / پیوسته در درگاه تو درگاه تو

ــ مولانا

قطره‌ای را لا کن

ما زیباییم خویش را زیبا کن / خو با ما کن ز دیگران خو واکن

یک قطره مباش خویش را دریا کن / دریا خواهی تو، قطره‌ای را لا کن

ــ مولانا

ای گنج نوشدارو با خستگان نگه کن

چونست حال بُستان ای باد نوبهاری / کز بلبلان برآمد فریاد بی‌قراری

ای گنج نوشدارو با خستگان نگه کن / مرهم به‌دست و ما را مجروح می‌گذاری

یا خلوتی برآور یا بُرقَعی فُروهِل /  ور‌نَه به‌شکلِ شیرین شور از جهان برآری

هر ساعت از لطیفی رویت عَرَق برآرد / چون بر شکوفه آید باران نوبهاری

عودست زیر دامن یا گل در آستینت / یا مشک در گریبان بنمای تا چه داری

گل نسبتی ندارد با روی دل‌فریبت / تو در میان گل‌ها چون گل میان خاری

وقتی کمند زلفت دیگر کمان ابرو / این می‌کشد به زورم وآن می‌کشد به زاری

ور قید می‌گشایی وحشی نمی‌گریزد / دربند خوبرویان خوشتر که رستگاری

ز اول وفا نمودی چندان که دل رُبودی / چون مهر سخت کردم سست آمدی به یاری

عمری دگر بباید بعد از فِراق ما را / کاین عمر صرف کردیم اندر امیدواری

ترسم نماز صوفی با صحبت خیالت / باطل بُوَد که صورت بر قبله می‌نگاری

هر درد را که بینی درمان و چاره‌ای هست / درمان درد سعدی با دوست سازگاری

ــ شیخ اجل سعدی

گلعذاری ز گلستان جهان

گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس / زین چمن سایه آن سرو روان ما را بس

من و همصحبتی اهل ریا دورم باد / از گرانان جهان رطل گران ما را بس

قصر فردوس به پاداش عمل می‌بخشند / ما که رندیم و گدا دیر مغان ما را بس

بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین / کاین اشارت ز جهان گذران ما را بس

نقد بازار جهان بنگر و آزار جهان / گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم / دولت صحبت آن مونس جان ما را بس

از در خویش خدا را به بهشتم مفرست / که / سر کوی تو از کون و مکان ما را بس

حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافی است / طبع چون آب و غزل‌های روان ما را بس

ــ حافظ

پوشیده چون جان

پوشیده چون جان می‌روی اندر میان جان من / سرو خرامان منی ای رونق بستان من

چون می‌روی بی‌من مرو ای جان جان بی‌تن مرو / وز چشم من بیرون مشو ای شعلۀ تابان من

هفت آسمان را بردرم وز هفت دریا بگذرم / چون دلبرانه بنگری در جان سرگردان من

تا آمدی اندر برم شد کفر و ایمان چاکرم / ای دیدن تو دین من وی روی تو ایمان من

بی‌پا و سر کردی مرا بی‌خواب و خور کردی مرا / در پیش یعقوب اندرآ ای یوسف کنعان من

از لطف تو چون جان شدم وز خویشتن پنهان شدم / ای هست تو پنهان شده در هستی پنهان من

گل جامه‌در از دست تو وی چشم نرگس مست تو / ای شاخه‌ها آبست تو وی باغ بی‌پایان من

یک لحظه داغم می‌کشی یک دم به باغم می‌کشی / پیش چراغم می‌کشی تا وا شود چشمان من

ای جان پیش از جان‌ها وی کان پیش از کان‌ها / ای آن بیش از آن‌ها ای آن من ای آن من

چون منزل ما خاک نیست گر تن بریزد باک نیست / اندیشه‌ام افلاک نیست ای وصل تو کیوان من

بر یاد روی ماه من باشد فغان و آه من / بر بوی شاهنشاه من هر لحظه‌ای حیران من

ای جان چو ذره در هوا تا شد ز خورشیدت جدا / بی تو چرا باشد چرا ای اصل چار ارکان من

ای شه صلاح‌الدین من ره‌دان من ره‌بین من / ای فارغ از تمکین من ای برتر از امکان من

ــ مولانا

مرا مگذار مگذار

مرا یارا چنین بی‌یار مگذار / ز من مگذر مرا مگذار مگذار

به زنهارت درآمد جان چاکر / مرا در هجر بی‌زنهار مگذار

طبیبی بلک تو عیسی وقتی / مرو ما را چنین بیمار مگذار

مرا گفتی که ما را یار غاری / چنین تنها مرا در غار مگذار

تو را اندک نماید هجر یک شب / ز من پرس اندک و بسیار مگذار

مینداز آتش اندک به سینه / که نبود آتش اندک خوار مگذار

دمم بگسست لیکن بار دیگر / ز من بشنو مرا این بار مگذار

ــ مولانا

در خرابات مگر سایۀ دیواری نیست

بی‌دل و خسته در این شهرم و دلداری نیست / غم دل با که توان گفت که غمخواری نیست

رو مداوای خود ای دل بکن از جای دگر / کاندر این شهر طبیب دل بیماری نیست

شب به بالین من خسته به‌غیر از غم دوست / ز آشنایان کهن یار و پرستاری نیست

به‌جز از بخت تو و دیدۀ من در غم تو / شب در این شهر به بالین سر بیداری نیست

گر هما را ندهد ره به در صومعۀ شیخ / در خرابات مگر سایۀ دیواری نیست

ــ همای شیرازی (ق ۱۳ ه‍)

بنشین بنشین ...

چون دل جانا بنشین بنشین / چون جان بی‌جا بنشین بنشین

بلکا دلکا کم کن یغما / ای خوش سیما بنشین بنشین

عمری گشتی همچون کشتی / اندر دریا بنشین بنشین

افلاطونی جالینوسی / بشکن صفرا بنشین بنشین

چون می چون می تلخی تا کی / همچون حلوا بنشین بنشین

خونم خوردی تا کی گردی / یک دم بازآ بنشین بنشین

تا کی لالا سوزد ما را / بی‌او تنها بنشین بنشین

همچون میزان گشتی لرزان / همچون جوزا بنشین بنشین

دفعم جویی فردا گویی / پیش از فردا بنشین بنشین

همچون کوثر صافی خوشتر / بی‌هر سودا بنشین بنشین

یار نغزم اندر مغزم / همچون صهبا بنشین بنشین

هان ای مه رو برگو برگو / ای جان افزا بنشین بنشین

ــ مولانا

رخسارۀ مردان نگر آراستۀ خون

ای عشق تو ما را به کجا می‌کشی ای عشق / جز محنت و غم نیستی اما خوشی ای عشق

این شوری و شیرینی من خود ز لب توست  / صد بار مرا می‌پزی و می‌چشی ای عشق

چون زر همه در حسرت مس‌گشتنم امروز  / تا باز تو دستی به سر من می‌کشی ای عشق

دین و دل و حسن و هنر و دولت و دانش  / چندان‌که نگه می‌کنمت هر ششی ای عشق

رخسارۀ مردان نگر آراستۀ خون  / هنگامۀ حسن است چرا خامشی ای عشق

آواز خوشت بوی دل سوخته دارد  / پیداست که مرغ چمن آتشی ای عشق

بگذار که چون سایه هنوزت بگدازند  /از بوتۀ ایام چه غم؟ بی‌غشی ای عشق

ــ ه‍ الف سایه

از درون دست تو می‌کشد کمان

نامدگان و رفتگان از دو کرانۀ زمان / سوی تو می‌دوند هان ای تو همیشه در میان

در چمن تو می‌چرد آهوی دشت آسمان / گرد سر تو می‌پرد باز سپید کهکشان

هرچه به گرد خویشتن می‌نگرم درین چمن / آینۀ ضمیر من جز تو نمی‌دهد نشان

ای گل بوستان‌سرا از پس پرده‌ها درآ / بوی تو می‌کشد مرا وقت سحر به بوستان

ای که نهان نشسته‌ای باغ درون هسته‌ای / هسته فروشکسته‌ای کاین همه باغ شد روان

مست نیاز من شدی پردۀ ناز پس زدی / از دل خود برآمدی آمدن تو شد جهان

آه که می‌زند برون از سر و سینه موج خون / من چه کنم که از درون دست تو می‌کشد کمان

پیش وجودت از عدم زنده و مرده را چه غم / کز نفس تو دم به دم می‌شنویم بوی جان

پیش تو جامه در برم نعره زند که بر درم / آمدمت که بنگرم گریه نمی‌دهد امان

ــ ه‍ ا سایه

باش

بیا ای دوست اینجا در وطن باش

شریک رنج و شادی‌های من باش

زنان اینجا چو شیر شرزه کوشند

اگر مردی در اینجا باش و زن باش

ــ محمدرضا شفیعی کدکنی