Love

Martin Heidegger in a beautiful letter to Hannah Arendt, November 21, 1925:

"Why is love rich beyond all other possible human experiences and a sweet burden to those seized in its grasp? Because we become what we love and yet remain ourselves. Then we want to thank the beloved, but find nothing that suffices.
We can only thank with our selves. Love transforms gratitude into loyalty to our selves and unconditional faith in the other. That is how love steadily intensifies its innermost secret.

Here, being close is a matter of being at the greatest distance from the other-distance that lets nothing blur-but instead puts the "thou" into the mere presence-transparent but incomprehensible-of a revelation. The other's presence suddenly breaks into our life-no soul can come to terms with that. A human fate gives itself over to another human fate, and the duty of pure love is to keep this giving as alive as it was on the first day.
If you had met me when you were thirteen, if it had been after only a decade-such speculation is futile. No, it has happened now, when your life is silently preparing to become that of a woman, when you will take the intuition, longing, blossoming, and laughter of girlhood into your life and keep it as a source of goodness, of faith, of beauty, of unending womanly giving.
And what can I do at this moment?
I can take care that nothing in you shatters; that any burden and pain you have had in the past is purified; that what is foreign to you and what has happened to you yields.
The opportunities for womanly existence open to you are completely different from what the "student" in you believes, and much more positive than she suspects. May empty criticism fall away from you, and arrogant negativity recede.
May masculine inquiry learn what respect is from simple devotion; may one-sided activity learn breadth from the original unity of womanly Being.
Curiosity, gossip, and scholarly vanity cannot be eradicated; only woman can lend nobility to free intellectual life through the way she is.
When the new semester comes it will be May. Lilac will leap over the old walls and tree blossoms will well up in the secret gardens-and you will enter the old gate in a light summer dress. Summer evenings will come into your room and toll the quiet serenity of our life into your young soul. Soon they will awaken-the flowers your dear hands will pick, and the moss on the forest floor that you will walk on in your blissful dreams.
And soon, on a solitary climb, I will greet the mountains whose rocky stillness will meet you someday, and in its lines what I have kept of your essence will return. And I will visit the alpine lake, and look down from the steepest steepness of the precipice into its silent depths."

-- From "Letters 1925-1975". © Vittorio Klostermann GmbH: Frankfurt am Main 1998. English translation copyright © 2004 by Andrew Shields.

رسم بدعهدی ایام چو دید ابر بهار

گریه‌اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد

روح بزرگ دکتر داریوش شایگان هم در بهار ۱۳۹۷ به آسمان‌ها پر کشید ...

امسال دقیقاً سی‌امین سال آشنایی من با نام و اندیشۀ داریوش شایگان است، همزمان با ورود به دانشگاه، آشنایی‌ای که به مکاشفه‌ای تحول‌بخش در زندگی من انجامید که چندین سال طول کشید تا نخستین آثارش هویدا شود و تا امروز هم ادامه دارد. در هنگامی که مرغ جوان فکر انتهایی برای آرزوهایش نمی‌دید و ناممکنی در جهان نمی‌شناخت، سخنان داریوش شایگان به رمیدگی و بی‌خانمانی دردآور من قرار و شکیبایی هدیه داد، و آموخت که باید اندیشید، و برای اندیشیدن باید توانایی پرسیدن داشت. او عشق به اندیشه و پرسش را تجسم بخشیده است. تنها چنین عشقی می‌تواند چنان ژرفا و فراخنایی را بگشاید که سخنان اندیشمندانۀ او ارزانی می‌داشت.

در این سی سال که عاشق او و نیازمند به او بودم، هرگز او را از نزدیک ملاقات نکردم. هر وقت حضورش را نیازی می‌افتاد به آثارش باز می‌گشتم و پس از دقایقی خلوت گویی دیگر سخنی نمی‌ماند. اما در حقیقت از بزرگی‌اش می‌ترسیدم و دوست نداشتم که محبت و مودت ملاقات آن ترس را کم کند؛ بر این باورم که او بزرگی مقام انسان را دریافته بود و از آن در اندیشه شده بود، اندیشه‌ای برخاسته از خوف و رجا و نجات‌بخش چنین خاستگاهی دارد.

فکر می‌کردم شاید به یاد او، یاد همواره زنده‌اش، باید هزاران جمله بنویسم. اما اکنون فقط می‌توانم بگویم که بزرگ بود چون راز و مرگش رازآلود. فکر نکنم کسی توقع داشت پس از چنین خاموشی طولانی و اخباری که امیدی نمی‌افزود، شایگان به تن در میان ما بماند ولی بانگ جرس هجرتش ضربه‌ای بزرگ بود به این عاشق کوچک، ضربه‌ای که خاموشی او را هم خاموش کرد.

یادش شادی افزا خواهد بود، کسی که نسل‌های متعدد را به اندیشیدن دلالت کرده بود.

گفت کسی خواجه سنایی بمرد

مرگ چنین خواجه نه کاریست خرد

کاه نبود او که به بادی پرید

آب نبود او که به سرما فسرد

شانه نبود او که به مویی شکست

دانه نبود او که زمینش فشرد

گنج زری بود در این خاکدان

کو دو جهان را بجوی می‌شمرد

قالب خاکی سوی خاکی فکند

جان خرد سوی سماوات برد

(دیوان شمس)

۲ فروردین ۱۳۹۷