نور پاکی تو و عالم سایه / سایه با نور بود همسایه

ای حیات دل هر زنده‌دلی / سرخ رویی ده هر جا خجلی

چاشنی‌بخش شکرگفتاران / کار شیرین کن شیرین کاران

بر فرازندۀ فیروزه‌رواق / شمسۀ زرکش زنگاری‌تاق

تاج به سر نه زرین‌تاجان / عقده بند کمر محتاجان

جرم بخشندۀ بخشاینده / در بر بر همه بگشاینده

ابر سیرابی تفتیده‌لبان / خوان خرسندی روزی‌طلبان

گنج جان‌سنج به ویرانۀ جسم / حارس گنج به صد گونه طلسم

دیرپروای به خود بسته‌دلان / زود پیوند دل از خود گسلان

قفل حکمت نه گنجینۀ دل / زنگ ظلمت بر آیینۀ دل

مرهم داغ جگر سوختگان / شادی جان غم اندوختگان

نقد کان از کمر کوه گشای / صبح عیش از شب اندوه‌نمای

مونس خلوت تنهاشدگان / قبلۀ وحدت یکتاشدگان

تیر باران فکن، از قوس قزح / از صفا باده ده از لاله قدح

پردۀ عصمت گل پیرهنان / حلۀ رحمت خونین کفنان

خانۀ نحل ز تو چشمۀ نوش / دانۀ نخل ز تو شهد فروش

لب پر از خنده ز تو غنچه به باغ / داغ بر سینه ز تو لالۀ راغ

غنچه‌سان تنگدل باغ توایم / لاله سان سوختۀ داغ توایم

هر چه غیر تو رقم کردۀ توست / گرچه پروردۀ تو، پردۀ توست

چند بر طلعت خود پرده نهی / پرده بردار که بی‌پرده، بهی

تازه‌رس قافلۀ بازپسان / به قدمگاه کهن بازرسان

بانگ بر سلسلۀ عالم زن / سلک این سلسله را بر هم زن

عرش را ساق بجنبان از جای / در فکن پایۀ کرسی از پای

بر خم رنگ فلک سنگ انداز / رخنه‌اش در خم نیرنگ انداز

رنگ او تیرگی است و تنگی / به ز رنگینی او بیرنگی

هست رنگ همه زین رنگرزی / دست نیلی شده ز انگشت گزی

مهر و مه را بفکن طشت ز بام / تا برآرند به رسوائی نام

پردۀ پرده‌نشینان ندرند / وز سر پرده‌دری در گذرند

کمر بستۀ جوزا بگشای / گوهر عقد ثریا بگشای

زهره را چنگ طرب‌زن به زمین / چند باشد به فلک بزم‌نشین

چار دیوار عناصر که به ماه / سرکشیده‌ست ازین مرحله گاه

مهره مهره بکن‌اش از سر هم / شو از آن مهره‌کش سلک عدم

آب را بر سر آتش بگمار / تا شود آگه، از او دود بر آر

ز آتش قهر ببر تری آب / بهر بر عدمش ساز سراب

باد را خاک سیه ریز به فرق / خاک را کن ز نم توفان غرق

نامزد کن به زمین زلزله‌ها / ساز از آن عالیه‌ها سافله‌ها

گاو را ذبح کن از خنجر بیم / پشت ماهی ببر از اره دو نیم

هر چه القصه بود زنگ نمای / همه ز آئینۀ هستی بزدای

تا به مشتاقی افزون ز همه / بنگرم روی تو بیرون ز همه

نور پاکی تو و عالم سایه / سایه با نور بود همسایه

حق همسایگی‌ام دار نگاه / سایه‌وارم مفکن خوار به راه

معنی نیک سرانجامی را / جام صورت بشکن جامی را

باشد از سایگیان دور شود / ظلمت سایگی‌اش نور شود

آرد از رنگ به بیرنگی روی / یابد از گلشن بیرنگی بوی

ــ جامی، هفت اورنگ، سبحة‌الابرار

ناآمده از تو رهنمایی / دورست که ره برد به جایی

ای خاک تو تاج سربلندان / مجنون تو عقل هوشمندان

خورشید ز توست روشنی‌گیر / بی روشنی تو چشمۀ قیر

در راه تو عقل فکرت‌اندیش / صد سال اگر قدم نهد پیش

ناآمده از تو رهنمایی / دورست که ره برد به جایی

جز تو همه سرفکندۀ تو / هر نیست چو هست بندۀ تو

تسکین‌ده درد بی‌قراران / مرهم‌نه داغ دل‌فگاران

بر سستی پیری‌ام ببخشای / بر عجز فقیری‌ام ببخشای

زین برف که بر گلم نشسته‌ست / بس خار که در دلم شکسته‌ست

خواهم که کند به سویت آهنگ / در دامن رحمتت زند چنگ

باشد به چو من شکسته‌رایی / زین چنگ زدن رسد نوایی

ــ جامی (هفت اورنگ، لیلی و مجنون، سرآغاز)